Teotihuacán to wielkie prekolumbijskie centrum miejskie i religijne położone około 48–50 kilometrów na północny wschód od miasta Meksyk. Nazwa pochodzi z języka nahuatl i jest zwykle tłumaczona jako „miejsce, w którym zostali stworzeni bogowie”. Spotyka się również bardziej swobodne tłumaczenie: „miejsce, w którym ludzie stają się bogami”.
Trzeba jednak pamiętać, że nazwy tej nie nadali budowniczowie miasta. Wymyślili ją Mexikowie, nazywani potocznie Aztekami, którzy dotarli do opuszczonych ruin wiele stuleci po upadku Teotihuacán. Nie wiadomo, jak miasto nazywali jego pierwotni mieszkańcy.
Teotihuacán nie było więc miastem azteckim. Jego początki sięgają ostatnich stuleci przed naszą erą, a największy rozwój nastąpił pomiędzy I a VII wiekiem. W okresie największej świetności było jednym z największych ośrodków miejskich ówczesnego świata. Zajmowało powierzchnię około 36 kilometrów kwadratowych, a według szacunków INAH mogło liczyć ponad 100 tysięcy mieszkańców. Było starannie zaplanowanym miastem z monumentalnymi świątyniami, pałacami, placami, warsztatami oraz ponad dwoma tysiącami dużych kompleksów mieszkalnych.
Do dzisiaj nie wiadomo dokładnie, kim byli jego mieszkańcy ani jak nazywali samych siebie. Teotihuacán było prawdopodobnie miastem wieloetnicznym, do którego przybywali ludzie z różnych części Mezoameryki. Odkryto tu dzielnice zamieszkane przez społeczności zachowujące własne zwyczaje, między innymi przybyszów związanych z kulturami Majów i Zapoteków. Miasto utrzymywało dalekosiężne kontakty handlowe i polityczne, a jego wpływy docierały do terenów dzisiejszej Gwatemali i Hondurasu.
Najważniejsze budowle Teotihuacán rozmieszczono wzdłuż monumentalnej osi miasta, nazywanej obecnie Aleją Zmarłych – Calzada de los Muertos. Mexikowie nadali jej tę nazwę, ponieważ znajdujące się po obu stronach platformy uznali za grobowce. W rzeczywistości wiele z nich było świątyniami, budynkami ceremonialnymi albo podstawami nieistniejących już konstrukcji. Aleja miała około czterech kilometrów długości i łączyła najważniejsze części miasta, w tym Piramidę Słońca, kompleks Cytadeli oraz Piramidę Księżyca.
Piramida Księżyca znajduje się na północnym krańcu Alei Zmarłych i zamyka jej perspektywę. Jest drugą co do wielkości budowlą Teotihuacán, ustępując jedynie Piramidzie Słońca. Ma ponad 45 metrów wysokości, a jej podstawa mierzy około 140 na 150 metrów. Wznosi się nad rozległym Placem Księżyca, otoczonym mniejszymi platformami i świątyniami. W czasach świetności budowle były pokryte warstwą gładkiego stiuku i pomalowane, dlatego wyglądały zupełnie inaczej niż widoczne obecnie surowe konstrukcje kamienne.
Piramida nie powstała jednorazowo. Rozbudowywano ją etapami, nakładając kolejne konstrukcje na starsze budowle. Ostateczny monumentalny kształt uzyskała prawdopodobnie około połowy III wieku. Jej położenie nie było przypadkowe. Sylwetka piramidy współgra z widocznym za nią masywem Cerro Gordo, dzięki czemu budowla sprawia wrażenie sztucznego przedłużenia góry. Połączenie monumentalnej architektury z krajobrazem należało do najważniejszych elementów planu Teotihuacán.
Określenie „Piramida Księżyca” również pochodzi z czasów późniejszych. Mexikowie nazywali ją Metztli Itzacual, czyli „ogrodzeniem” lub „świątynią Księżyca”. Archeolodzy przypuszczają jednak, że mieszkańcy Teotihuacán mogli wiązać budowlę przede wszystkim z żeńskim bóstwem wody, płodności i życiodajnych sił natury. Nie zachowały się teksty pozwalające jednoznacznie ustalić jej pierwotną nazwę ani wezwanie, dlatego wszelkie interpretacje jej funkcji religijnej pozostają częściowo hipotetyczne.
Plac przed piramidą był jednym z najważniejszych miejsc publicznych ceremonii. Otaczały go niewielkie świątynie i platformy wzniesione w charakterystycznym dla Teotihuacán stylu talud-tablero, łączącym pochyloną ścianę z umieszczonym nad nią pionowym panelem. U stóp piramidy znajduje się tak zwana Struktura A z dziewięcioma małymi ołtarzami rozmieszczonymi tak, aby symbolizowały główne i pośrednie kierunki świata oraz jego środek. Cały plac mógł więc stanowić symboliczny obraz porządku wszechświata.
Wnętrze piramidy kryło ofiary składane podczas kolejnych etapów jej rozbudowy. Archeolodzy znaleźli szczątki ludzi oraz zwierząt, między innymi jaguarów, pum, orłów i grzechotników. Odkryto także przedmioty wykonane z obsydianu, zielonego kamienia, muszli i innych cennych materiałów. Część pochówków i darów miała charakter ofiar fundacyjnych, składanych podczas wznoszenia kolejnych części świątyni. Znaleziska pokazują, że religia Teotihuacán, obok kultów związanych z wodą, płodnością i kosmosem, obejmowała także rytualną przemoc oraz składanie ofiar z ludzi.
Na szczycie piramidy znajdowała się niegdyś świątynia, która nie zachowała się do naszych czasów. Dostęp do niej mieli zapewne przede wszystkim kapłani i przedstawiciele elity. Z platformy wykonywano obrzędy widoczne dla ludzi zgromadzonych na placu, dzięki czemu monumentalna architektura podkreślała zarówno znaczenie religii, jak i władzę tych, którzy kierowali ceremoniami. Piramida nie była grobowcem w znaczeniu znanym z Egiptu, lecz przede wszystkim ogromną podstawą świątyni i miejscem komunikacji pomiędzy ludźmi, bogami oraz siłami natury.
Około połowy VI wieku część najważniejszych budowli Teotihuacán została spalona, a w kolejnych dziesięcioleciach liczba mieszkańców gwałtownie się zmniejszyła. Przyczyny upadku miasta nie zostały ostatecznie wyjaśnione. Mogły się do niego przyczynić konflikty wewnętrzne, kryzys polityczny, problemy gospodarcze albo zmiany środowiskowe. Kiedy kilka stuleci później Mexikowie zobaczyli monumentalne ruiny, uznali, że tak ogromne budowle mogły powstać jedynie w miejscu związanym z bogami i stworzeniem świata.
W 1987 roku prekolumbijskie miasto Teotihuacán zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Piramida Księżyca pozostaje jednym z najważniejszych symboli tego stanowiska. Stojąc na Placu Księżyca i patrząc wzdłuż Alei Zmarłych, można najlepiej dostrzec ogrom miasta i precyzję jego planu. Piramida nie była odizolowanym monumentem, lecz częścią rozbudowanego krajobrazu sakralnego, w którym architektura, góry, kierunki świata i ceremonie religijne tworzyły jedną całość.