Sanok - pierwszy dzień wyjazdu wakacyjnego.  7 lat temu byliśmy już po zamknięciu muzeum i nie udało nam się obejrzeć największego zbioru prac Zdzisława Beksińskiego, więc teraz od Galerii zaczęliśmy naszą wyprawę. Część prac prezentowana była w elbląskiej Galerii El w styczniu 2007 roku i może jeszcze kiedyś te wspaniałe obrazy zobaczymy tam ponownie. To co dzisiaj mnie najbardziej zaskoczyło, to odtworzona pracownia artysty z bloku na warszawskim Slużewcu. Przy okazji (była po drodze) zaliczyliśmy sztukę cerkiewną XV-XIX wieku. I tyle wrażeń za 11 zeta...

Auto, klima (bo żar z nieba) i objazdówka po tym co najlepsze w Bieszczadach. Cerkwie, kirkuty i przepiękne widoki. Małe przetarcie przed rumuńską wyprawą do Maramuresz i Bukowiny.

O wyjątkowości cmentarza w skali Europy stanowią unikalne kolorowe, drewniane nagrobki, na których wyrzeźbione są scenki z życia pochowanych tam mieszkańców wioski, często opatrzone dowcipnymi wierszykami mówiącymi o zmarłych lub przyczynach, z powodu których rozstali się z życiem.

Cmentarz zaczął przyjmować obecny wygląd w 1935 roku, kiedy to miejscowy artysta Ioan Patraş po raz pierwszy wykonał "wesołe" epitafium. Obecnie z ponad 800 nagrobkami Cimitirul Vesel jest jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych Rumunii.

Drewniany kościół w Desesti zbudowany w 1770 roku jest jednym z ośmiu wpisanych na listę UNESCO. Do dzisiaj odbywają się nabożeństwa, w których uczestniczą mieszkańcy ubrani w tradycyjne stroje.

Po drodze do głównej atrakcji turystycznej w Ieud, jaką jest najstarszy z 8 kościołów Maramuresz wpisanych na listę UNESCO, warto zajrzeć do prywatnego skansenu. To, co każdego zapewne zdziwi, to małe poletko z konopiami, od którego zaczyna się prezentacja. Poznajemy, jak miejscowe kobiety spędzały czas, kiedy nie było Internetu.

Mocanita to nazwa wąskotorowej kolei leśnej, która wyrusza każdego ranka z miejscowości Vişeu de Sus. Przekracza „Bramę Gór Marmaroskich” i rusza w niesamowitą podróż w górę doliny rzeki Wazer, by po 22 kilometrach dotrzeć w głąb dzikich Gór Marmaroskich. Podróż trwa od 9 do 15.30 z dwugodzinnym odpoczynkiem na stacji w Paltin. Cena takiej przyjemności to 48 RON. 

Ieud jest bardzo tradycyjną wsią, gdzie rozwód i aborcja nigdy nie zostały odnotowane. Zamieszkiwało ją podobno 50 matek bohaterek Nicolae Ceausescu posiadających więcej niż dziesięcioro dzieci każda. We wsi znajduje się najstarszy kościół Maramuresz z 1364 roku, drewniany greckokatolicki w centrum wsi z 1718 roku, który powstał po ostatnim najeździe Tatarów, kościół katolicki i ortodoksyjny. Jest więc gdzie spędzać czas…

Maramuresz jest ostoją folkloru, przebogatego w formie i pieczołowicie kultywowanego. Zachowało się tu kilkanaście wsi z unikalną drewnianą zabudową (słynne zagrody i bramy marmaroskie) oraz wspaniałe, drewniane cerkwie o strzelistych wieżach. Warto jednak zatrzymać się także w „zwykłej” marmaroskiej wsi, aby podziwiać wciąż autentyczny folklor i serdeczność mieszkańców.

Maramuresz kolorowo.